Aracınızı Başkası Kullanırken Kaza: Sürücü ve Sigorta Sorumluluğu

Aracınızı bir arkadaşınıza ödünç verdiniz, ehliyetini yeni alan çocuğunuz alışveriş için kullandı ya da restoranda vale park etti. Tam o sırada bir kaza oldu. Şimdi sorular art arda gelir: Trafik sigortam karşı tarafın zararını öder mi? Kaskom kendi aracımı karşılar mı? Hasar kimin siciline işlenir? Bu yazıda aracın sahibinden farklı bir kişi tarafından kullanıldığı durumlarda sigorta ve sorumluluk ilişkisini genel hatlarıyla anlatıyoruz.

Temel ilke: trafik sigortası araca bağlıdır

Zorunlu trafik sigortası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereği yaptırılan ve aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zararları karşılayan bir sigortadır. Poliçe kişiye değil araca bağlıdır. Bu nedenle aracı kimin kullandığından bağımsız olarak, kusurlu olunan bir kazada karşı tarafın zararı kural olarak aracın trafik sigortasından karşılanır.

Bu ilke, aracınızı kullanan kişinin sürücü olarak sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Araç sahibi, yani işleten ile sürücü, kazadan doğan zarardan birlikte sorumlu tutulabilir. Bu nedenle aracınızı kime verdiğiniz yalnızca bir güven meselesi değil, aynı zamanda hukuki bir karardır.

Rücu riski: sigortacı size dönebilir mi?

Trafik sigortası karşı tarafın zararını öder; ancak bazı durumlarda sigorta şirketi ödediği tutarı sonradan işletene veya sürücüye rücu edebilir, yani geri isteyebilir. Genel olarak rücu riskinin gündeme geldiği durumlar şunlardır:

• Sürücünün geçerli bir ehliyeti olmaması veya ehliyet sınıfının araca uygun olmaması,
• Sürücünün alkol veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanması,
• Kazanın kasıtlı olarak meydana getirilmesi,
• Poliçe koşullarında belirtilen diğer ağır kusur halleri.

Rücu koşullarının kapsamı mevzuata ve poliçe şartlarına göre değerlendirilir. Pratikte en önemli ders şudur: Aracınızı, ehliyetinin geçerliliğinden emin olmadığınız kişiye vermeyin.

Kasko tarafında durum: sürücü kısıtları

Kasko, aracınızdaki hasarı karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır ve koşulları poliçeden poliçeye farklılık gösterir. Birçok kasko poliçesinde aracı kimin kullandığı sınırlandırılmaz; ancak bazı poliçelerde şu tür kısıtlar bulunabilir:

• Yaş sınırı: Belirli bir yaşın altındaki sürücüler için farklı koşullar,
• Ehliyet süresi: Ehliyetini yeni almış sürücüler için özel hükümler,
• Belirli sürücü: Yalnızca poliçede adı geçen kişilerin kullanımına izin veren düzenlemeler,
• Muafiyet farkı: Genç veya yeni ehliyetli sürücülerin kullanımında ek katılım payı.

Bu kısıtlar primi etkileyebilir; ama poliçe düzenlenirken beyan edilmeyen bir sürücü kaza yaptığında sorun yaşanabilir. Aracı düzenli olarak ailenizdeki genç bir sürücü kullanıyorsa, bunu poliçe düzenlenirken acentenize mutlaka bildirin.

Senaryolarla sorumluluk

Arkadaşınıza ödünç verdiniz

Arkadaşınız kusurlu olarak başka bir araca çarptıysa, karşı tarafın zararı aracınızın trafik sigortasından karşılanır. Kendi aracınızdaki hasar ise kaskonuz varsa poliçe koşullarına göre karşılanır. Hasar kaydı poliçenize işlendiği için yenilemede basamak ve hasarsızlık etkisini siz yaşarsınız. Bu konuyu önceden konuşmak, arkadaşlık ilişkisini de korur.

Ehliyetini yeni alan çocuğunuz kullandı

Sürücünün ehliyeti geçerliyse trafik sigortası devreye girer. Kaskoda ise poliçenizde yaş veya ehliyet süresi kısıtı olup olmadığı belirleyici olur. Kısıt varsa ve beyan edilmediyse tazminat konusunda sorun çıkabilir.

Vale veya servis çalışanı kullanırken

Otopark, vale veya servis hizmeti sırasında oluşan hasarlarda işletmenin sorumluluğu da gündeme gelir. Aracı teslim ederken fiş veya teslim belgesi almak, hasar varsa teslim sırasında tespit ettirmek önemlidir. Bu durumlarda sürecin nasıl ilerleyeceği işletmenin sigortasına ve olayın koşullarına göre değişir.

Şirket aracını çalışan kullanırken

Şirket adına kayıtlı araçlarda poliçe sahibi şirkettir; aracı kullanan çalışanın kazası da şirketin poliçesine ve hasar geçmişine yansır. Bu nedenle şirketlerin hangi çalışanın hangi aracı kullandığını kayıt altında tutması, ehliyet geçerliliğini dönemsel olarak kontrol etmesi ve kaza halinde izlenecek yolu yazılı bir talimatla paylaşması önemlidir. Aracın özel işler için kullanılıp kullanılamayacağı da şirket politikasında açıkça yer almalıdır.

Hangi senaryo olursa olsun ortak nokta şudur: Aracı kullanan kişi değişse de poliçe sahibi değişmez. Poliçenin sonuçlarını taşıyan kişi olarak, aracınızı kimin, hangi koşullarla kullandığını bilmek sizin sorumluluğunuzdadır.

Kaza anında yapılması gerekenler

1. Aracı kullanan kişi, kaza tespit tutanağını kendi bilgileriyle doldurmalıdır; sürücü bölümüne araç sahibinin değil, gerçek sürücünün bilgileri yazılır.
2. Sürücünün ehliyet bilgileri tutanakta eksiksiz yer almalıdır.
3. Araç sahibi olarak acentenize siz de bilgi verin; poliçe sahibi sizsiniz.
4. Fotoğraf, tanık ve varsa kamera kayıtlarını toplayın.

Tutanakta gerçeğe aykırı bir beyan, örneğin sürücü olarak başka birinin gösterilmesi, tazminatın reddine ve ciddi hukuki sonuçlara yol açabilir. Tutanağın doğru doldurulması için kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur rehberine göz atabilirsiniz.

Kaza sonrasında sürücü ile araç sahibi arasında masrafların nasıl paylaşılacağı da gündeme gelebilir. Bu, sigortadan bağımsız, kişiler arasındaki bir konudur; önceden konuşulmuş olması olası gerginlikleri azaltır.

Aracınızı vermeden önce kısa kontrol listesi

• Sürücünün ehliyeti geçerli ve araç sınıfına uygun mu?
• Kasko poliçenizde yaş, ehliyet süresi veya sürücü kısıtı var mı?
• Trafik sigortanız ve kaskonuz güncel mi?
• Sürücü, kaza halinde ne yapacağını ve kimi arayacağını biliyor mu?

Aracınızı ailenizde birden fazla kişi kullanıyorsa, poliçenizin buna uygun olup olmadığını birlikte kontrol edebiliriz. Trafik sigortası için Maslak trafik sigortası, kasko için Maslak kasko sigortası sayfalarımızı inceleyin ya da bize telefon veya WhatsApp üzerinden ulaşın: +90 530 606 83 49.